W dniach 28 września – 2 października 2026 r. w całej Polsce realizowane były dwie ważne inicjatywy Ministerstwa Edukacji Narodowej: Tydzień przeciwdziałania przemocy rówieśniczej w szkołach i placówkach oraz skierowany do najmłodszych Tydzień budowania relacji w przedszkolach. W Zespole Placówek Oświatowych w Złotej obie inicjatywy realizowaliśmy równolegle przez cały tydzień. Był to czas ważnych rozmów, wspólnych działań, refleksji, zabawy i przede wszystkim budowania dobrych, bezpiecznych relacji. Chcieliśmy nie tylko rozmawiać o przemocy, ale przede wszystkim pokazać, że każdy z nas może zrobić coś, aby w naszej szkole i przedszkolu było więcej dobra, wzajemnej życzliwości i poczucia, że możemy na siebie liczyć. W działania bardzo aktywnie włączył się Samorząd Uczniowski, który przez cały tydzień pomagał realizować przygotowane wcześniej pomysły.
Przemoc rówieśnicza to niezwykle ważny temat, dlatego poświęciliśmy mu wiele uwagi. Klasa III b przygotowała bardzo wartościową gazetkę „Razem przeciw przemocy. Tworzymy bezpieczną szkołę” z najważniejszymi informacjami dla uczniów. Odbyły się także spotkania profilaktyczne dostosowane do wieku uczniów. Podczas zajęć ze szkolnym psychologiem uczniowie rozmawiali o skali zjawiska, różnych formach przemocy oraz jej wpływie na naukę, samopoczucie i zdrowie psychiczne. Zastanawiali się także, jak reagować, kiedy sami doświadczają krzywdzenia lub są świadkami niewłaściwych zachowań. Uczniowie klas I–III rozmawiali o tym, co sprzyja budowaniu dobrych relacji koleżeńskich, a co może prowadzić do nieporozumień i konfliktów. Wspólnie szukali sposobów rozwiązywania trudnych sytuacji – poprzez rozmowę o uczuciach, przeprosiny, próbę porozumienia czy zwrócenie się o pomoc do osoby dorosłej. Ważnym tematem było również to, jak włączyć nową osobę do wspólnej zabawy, aby poczuła się częścią grupy.
W przedszkolu podczas zajęć z pedagogiem szkolnym dzieci uczyły się, jak poprzez proste, miłe gesty budować dobre relacje z innymi. Było miejsce na „piątkę”, żółwika, podanie ręki na powitanie, przytulenie, a także zaproszenie do wspólnego tańca i uszanowanie zdania drugiej osoby. Dzieci rozmawiały również o tym, jak odpowiednio reagować na agresywne zachowania innych. Podczas codziennych zajęć z wychowawcami grup rozmawiały o emocjach, uczyły się integrujących piosenek i zabaw oraz ćwiczyły współpracę, która pozwala osiągać wspólny cel. W działania przedszkola zostały wprowadzone angażujące całą grupę zabawy i ćwiczenia oraz aktywności wymagające współdziałania. Dzieci chętnie uczestniczyły w proponowanych aktywnościach - ucząc się zgodnego rozwiązywania konfliktów, dostrzegania potrzeb swoich kolegów i koleżanek.
Każdy dzień tygodnia miał swój wyjątkowy charakter. W poniedziałek wszyscy uczniowie, przedszkolaki i nauczyciele solidarnie pokazali swój sprzeciw wobec krzywdzenia innych, ozdabiając swoje stroje czerwonym elementem. Czerwony akcent stał się symbolem nieakceptowania przemocy w naszej placówce. Chcemy, aby Zespół Placówek Oświatowych w Złotej był miejscem przyjaznym i bezpiecznym dla wszystkich – bez względu na wiek, możliwości edukacyjne, wygląd czy miejsce zamieszkania.
We wtorek budowaliśmy pozytywną atmosferę poprzez dobre uczynki. Dzieliliśmy się życzliwością na różne sposoby – od przytulenia i dobrego słowa, poprzez podzielenie się śniadaniem, aż po pomoc w niesieniu ciężkiego plecaka koleżanki czy kolegi. Ten dzień już na dobre wpisał się w tradycję szkolnych obchodów Tygodnia przeciwdziałania przemocy rówieśniczej i, jak co roku, uczniowie bardzo na niego czekali.
W środę stworzyliśmy szkolny łańcuch wsparcia. Uczniowie wszystkich klas pisali na kartkach słowa, zdania i myśli, które sami chcieliby usłyszeć w trudniejszym dniu. Powstały w ten sposób wyjątkowe wiadomości pełne otuchy, życzliwości i wsparcia. Wszystkie kartki zostały nawleczone na jeden długi sznurek i zawisły na szkolnym korytarzu. Teraz każdy, kto na nie spojrzy, może przeczytać coś miłego i przekonać się, że dobre słowo naprawdę ma znaczenie.
Czwartek został ogłoszony Dniem Tolerancji, ponieważ od naszej akceptacji i szacunku dla „inności” zaczyna się budowanie dobrych relacji. Brak tolerancji może prowadzić do złości, agresji i konfliktów. Jeśli akceptujemy fakt, że każdy człowiek jest inny i ma prawo być sobą, nie chcemy go poniżać, ośmieszać ani wykluczać z grupy. Tego dnia szczególnie mocno wybrzmiało przesłanie, że różnorodność jest naturalną częścią naszej społeczności, a wzajemny szacunek powinien towarzyszyć nam każdego dnia.
W piątek podsumowaliśmy realizowane działania. Na szkolnym korytarzu pojawiło się hasło: „Przemoc można zatrzymać! Zacznij od siebie! Nie hejtuj! Reaguj! Zmieniaj świat na lepszy!”. Słowa te stały się podsumowaniem całego tygodnia i przypomnieniem, że przeciwdziałanie przemocy nie powinno ograniczać się do jednej akcji czy jednego tygodnia. To codzienne wybory, zachowania i reakcje każdego z nas. Uczniowie klas VII i VIII uczestniczyli w prelekcji z pedagogiem szkolnym. Była to lekcja o przemocy, która nie zawsze jest widoczna na pierwszy rzut oka – o przemocy „w białych rękawiczkach”, dokuczaniu po cichu, izolowaniu i wykluczaniu z grupy. Rozmawiano również o tym, jak trudne sytuacje mogą się nawarstwiać i dlaczego tak ważne jest, aby odpowiednio wcześnie zauważać sygnały krzywdzenia oraz reagować.
W przedszkolu wszystkie oddziały wspólnie stworzyły Drzewo Przyjaźni. Dzieci naklejały na nim serduszka-listki z dobrymi uczynkami, które pomagają budować pozytywne relacje z rówieśnikami. Wśród nich znalazły się między innymi: słuchanie, dzielenie się, pocieszanie i pomaganie. W ten prosty i piękny sposób przedszkolaki pokazały, że przyjaźń i dobre relacje można budować każdego dnia poprzez małe, ale ważne gesty.
Miniony tydzień był pełen ważnych rozmów, działań i doświadczeń. Pokazał nam, że budowanie bezpiecznej i przyjaznej społeczności zaczyna się od prostych rzeczy: życzliwego słowa, uważnego słuchania, pomocy, szacunku, akceptacji i odwagi, by zareagować, gdy komuś dzieje się krzywda. Jesteśmy świadomi, że czasem po prostu wystarczy uśmiech i zwykłe pytanie: „Co u Ciebie?”.
Dziękuję wszystkim nauczycielom, wychowawcom, przedszkolakom, uczniom, zwłaszcza Samorządowi Uczniowskiemu za zaangażowanie i wspólne tworzenie przestrzeni, w której każdy może czuć się ważny, zauważony i bezpieczny.
Autor tekstu: Barbara Nowakowska
Autor zdjęć: Katarzyna Marzec, Anna Kowalska, Monika Sułek, Barbara Nowakowska, Mirosława Nowak-Wawrecka, Małgorzata Krzak, Gabriela Gawlik, Anna Pobiega, Anna Kumor, Karolina Rumas
